Verschil tussen onderhoudsbijdrage en partneralimentatie
- Onderhoudsbijdrage: voor de kinderen (onderhouds- en opvoedingskosten)
- Partneralimentatie: voor de ex-echtgenoot (onder voorwaarden, na echtscheiding)
De onderhoudsbijdrage is de som die door één ouder aan de andere wordt betaald om de gewone kosten te dekken die verbonden zijn aan het levensonderhoud en de opvoeding van de kinderen na een scheiding. Het is een wettelijke verplichting die op beide ouders rust, in verhouding tot hun inkomsten.
- Onderhoudsbijdrage: voor de kinderen (onderhouds- en opvoedingskosten)
- Partneralimentatie: voor de ex-echtgenoot (onder voorwaarden, na echtscheiding)
Het bedrag hangt af van meerdere criteria:
- de respectievelijke inkomsten van beide ouders
- de kostprijs van het onderhoud van het kind (huisvesting, voeding, scholing, vrije tijd, zorgen…)
- de verblijfsregeling (gelijkmatig of hoofdverblijf)
- de eventuele inkomsten / vermogen van het kind
Verschillende berekeningstools bestaan (methode Renard, methode Tremmery, PCA-calculator…): het zijn indicatieve schema's zonder wettelijke waarde, die de rechter niet hoeft te volgen. Hij bepaalt de bijdrage naar evenredigheid van de middelen van elke ouder, in de zin van artikel 203bis van het oud Burgerlijk Wetboek, en behoudt zijn beoordelingsbevoegdheid.
De wet hanteert de middelen van de ouders, een ruimer begrip dan het loon: zij dragen bij “naar evenredigheid van hun middelen”. Artikel 203, § 2 verduidelijkt: “Met middelen wordt onder andere bedoeld alle beroepsinkomsten, roerende en onroerende inkomsten van de ouders, alsook alle voordelen en andere middelen die hun levensstandaard en deze van de kinderen waarborgen.” Een ontvangen huur, een voordeel in natura, een beleggingsinkomen tellen dus mee.
Artikel 1321 van het Gerechtelijk Wetboek verplicht het vonnis acht elementen te vermelden, waaronder de aard en het bedrag van de middelen van elke ouder, de gewone kosten waaruit het budget van het kind is samengesteld en de wijze waarop die begroot zijn, de aard van de buitengewone kosten en het deel van elke ouder, de verblijfsregeling, alsook het bedrag van de kinderbijslag en van de sociale en fiscale voordelen die voor het kind worden ontvangen. Dezelfde verantwoordingsplicht geldt voor een overeenkomst.
- Gewone kosten: voeding, huisvesting, kleding, vervoer
- Gewone schoolkosten: schoolgeld, kantine, schoolvervoer
- Gewone buitenschoolse activiteiten
- Gewone niet-terugbetaalde gezondheidskosten
Elk van de ouders draagt bij in de kosten van het kind naar rato van zijn aandeel in de samengevoegde middelen van beiden. De buitengewone kosten zijn de uitzonderlijke, noodzakelijke of onvoorzienbare uitgaven die het gebruikelijke onderhoudsbudget overschrijden. Hun lijst en hun wijze van regeling worden bij koninklijk besluit vastgesteld, dat ze in drie categorieën onderbrengt: de medische en paramedische kosten, de kosten van schoolopleiding, de kosten verbonden aan de ontplooiing van de persoonlijkheid. Bij die categorieën en bij de voorwaarden die zij stellen sluiten bijvoorbeeld orthodontie, niet-gesubsidieerd onderwijs, zoals bepaalde privéscholen, de bijkomende specifieke kosten verbonden aan een studieprogramma in het buitenland of een speciale schoolreis aan. Een overeenkomst of een rechterlijke beslissing kan van dat besluit afwijken.
Artikel 203bis, § 3 van het oud Burgerlijk Wetboek omschrijft de beide categorieën zelf. Gewone kosten zijn “alle gebruikelijke kosten met betrekking tot het dagelijkse onderhoud van het kind”. Buitengewone kosten zijn “de uitzonderlijke, noodzakelijke of onvoorzienbare uitgaven die voortvloeien uit toevallige of ongewone gebeurtenissen” en die het gebruikelijke budget overschrijden dat als basis diende voor de berekening.
De wet van 21 december 2018, van kracht sinds 10 januari 2019, heeft een stilzwijgend akkoord ingevoerd. Moet een buitengewone kost het voorwerp uitmaken van een voorafgaand akkoord, dan wordt dat akkoord door het stilzwijgen verworven: antwoordt de ouder aan wie de vraag bij aangetekende zending, elektronische aangetekende zending of fax werd gericht niet op een van die wijzen binnen eenentwintig dagen na de verzending, dan is de voorwaarde van akkoord vervuld. Tijdens schoolvakanties van een week of meer wordt die termijn op dertig dagen gebracht.
De inhoud van die kosten wordt vastgesteld bij koninklijk besluit van 22 april 2019, van kracht sinds 12 mei 2019, dat ze “beperkt” tot drie uitgewerkte categorieën en tot een vierde, open categorie.
De medische en paramedische kosten omvatten geneesheren-specialisten, hospitalisatie, orthodontie, logopedie, oogheelkunde, psychiatrische of psychologische behandelingen, kinesitherapie, prothesen, brillen, beugel, hoorapparaten, rolstoel, alsook de jaarlijkse premie van een hospitalisatieverzekering. Zij worden slechts in aanmerking genomen onder twee voorwaarden, voorgeschreven zijn door een arts of een bevoegde instantie en pas geteld worden na aftrek van de tussenkomst van het ziekenfonds en van de verzekeringen.
De kosten van schoolopleiding betreffen meerdaagse schooluitstappen, noodzakelijk gespecialiseerd en duur materiaal vermeld op een lijst van de onderwijsinstelling, inschrijvingskosten voor hoger onderwijs, informaticamateriaal nodig voor de studies, bijlessen die onmisbaar zijn om het schooljaar te slagen, huur van een studentenkamer en de bijkomende specifieke kosten verbonden aan een studieprogramma in het buitenland, telkens na aftrek van studietoelagen en beurzen.
De kosten verbonden aan de ontplooiing van de persoonlijkheid omvatten de kinderopvang van 0 tot en met 3 jaar, de bijdragen en basisbenodigdheden voor kampen en stages in culturele, sportieve of artistieke activiteiten, en de kosten van het rijbewijs wanneer het niet kosteloos via de school kan worden behaald.
De vierde categorie blijft open: “alle overige kosten die de ouders in een gezamenlijk akkoord als buitengewoon benoemen of die als zodanig door de rechter gekwalificeerd worden”. Een akkoord van de ouders of een beslissing van de rechter kan er dus andere uitgaven aan toevoegen.
Ook de betalingsmodaliteiten liggen vast, behoudens andersluidende overeenkomst of beslissing: de kosten worden per kwartaal geregeld, de ouder die terugbetaling vraagt voegt een kopie van de bewijsstukken bij, en de betaling gebeurt binnen vijftien dagen na de mededeling van de afrekening. Een transparantieplicht vervolledigt het geheel: de ouder die studietoelagen, een tussenkomst van het ziekenfonds of van een verzekering ontvangt, bezorgt de andere een overzicht van de ontvangen bedragen, met bewijsstukken, minstens eenmaal per jaar in september.
Artikel 2 van het besluit bevat een belangrijk voorbehoud: behoudens vastgestelde spoed of noodzaak moeten al die kosten het voorwerp uitmaken van voorafgaand overleg en een voorafgaand akkoord, “zowel wat de opportuniteit van de uitgave betreft als de hoogte ervan”.
Weigert de ouder een uitgave ten laste te nemen, dan wordt de betwisting aan de bevoegde rechter voorgelegd, ook daar “door de meest gerede partij”.
De rechter moet zijn beslissing nauwkeurig motiveren (bedrag, berekeningsmethode, inaanmerkingneming van de buitengewone kosten).
Die verplichting heeft nauwkeurige gevolgen.
Het vonnis moet verduidelijken op welke wijze elk van de acht elementen in acht werd genomen en, wijkt het af van de berekeningswijze die de Koning krachtens artikel 1322, § 3, van het Gerechtelijk Wetboek kan vaststellen en die tot op heden niet is vastgesteld, dat zeggen in een bijzonder gemotiveerd vonnis. Voor een overeenkomst geldt dezelfde verantwoordingsplicht.
Het vonnis of de overeenkomst moet “uitdrukkelijk en in begrijpbare taal” de mogelijkheid vermelden om de inkomsten van de schuldenaar of elke andere som die een derde hem verschuldigd is rechtstreeks te ontvangen, de zogenaamde machtiging tot ontvangst van inkomsten. Het moet ook de gegevens vermelden van de Dienst voor Alimentatievorderingen (DAVO), opgericht binnen de FOD Financiën bij de wet van 21 februari 2003, en zijn opdrachten inzake voorschotten en invordering in herinnering brengen.
Het bedrag, ten slotte, blijft niet vast: artikel 203quater voorziet in de aanpassing ervan van rechtswege, om de twaalf maanden, aan het indexcijfer van de consumptieprijzen, tenzij een andere formule door de rechtbank werd beslist of tussen de partijen werd overeengekomen.
Op vraag van een ouder kan de rechtbank de partijen overigens opleggen een afzonderlijke rekening te openen voor de betaling van de bijdragen.
- Gedetailleerde berekening van de bijdrage volgens uw situatie
- Minnelijke onderhandeling
- Vertegenwoordiging voor de familierechtbank
- Aanvraag tot herziening indien de situatie evolueert (jobverlies, verhoogde kosten…)

Uw advocate aan de Balie van Brussel
Sarah Satti, advocate aan de Balie van Brussel, is uitsluitend actief in het familierecht. Zij begeleidt haar cliënten in alle familiale procedures met striktheid en menselijkheid.
Meer over Sarah Satti